Fundacja rodzinna może być podatkowo korzystna — ale nie jest automatyczną maszyną do unikania podatku. Pod koniec 2025 r. Prezydent zawetował nowelizację, która miała te przepisy istotnie uszczelnić — obowiązują więc zasady dotychczasowe, ale kierunek prac legislacyjnych pokazuje, jak fiskus patrzy na konstrukcje nastawione wyłącznie na optymalizację. Poniżej rzetelny obraz zasad.

Zasada ogólna: odroczenie, nie zwolnienie

Fundacja rodzinna jest co do zasady zwolniona z CIT od bieżących dochodów z dozwolonej działalności (najem długoterminowy, dywidendy i zyski ze spółek, odsetki, papiery wartościowe). Podatek pojawia się przy „wyjściu” pieniędzy z fundacji: 15% CIT płaci fundacja od świadczeń wypłacanych beneficjentom oraz od mienia wydawanego przy jej rozwiązaniu. Ekonomicznie to odroczenie opodatkowania na czas reinwestowania — nie jego brak.

PIT beneficjentów

Świadczenia dla fundatora i jego najbliższej rodziny (tzw. grupa zero: małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo, pasierbowie, ojczym, macocha) są zwolnione z PIT — w proporcji, w jakiej majątek do fundacji wniósł ten fundator. Dalsi krewni płacą 10% PIT, osoby niespokrewnione — 15% PIT. Przy kilku fundatorach proporcje mienia w spisie potrafią zaskoczyć — to jeden z częstszych błędów projektowych.

Zawetowana nowelizacja — na co mimo to uważać

• Lock-up 36 miesięcy przy zbyciu mienia NIE obowiązuje — znalazł się w nowelizacji zawetowanej przez Prezydenta pod koniec 2025 r.; nadal jednak liczy się cel nabycia mienia (nabycie wyłącznie w celu odsprzedaży wypada poza ustawowy zakres)
• Najem krótkoterminowy — przepisy się nie zmieniły, ale organy podatkowe w interpretacjach kwestionują apartamenty na doby jako usługę zakwaterowania wykraczającą poza zwykły najem; to obszar realnego ryzyka sporu
• CFC i exit tax — rozszerzenie tych przepisów na fundacje również zostało zawetowane; projekt może jednak wrócić w kolejnych kadencjach legislacyjnych

Pułapki, które sprawdzamy przed wniesieniem majątku

• Działalność poza zakresem ustawowym — sankcyjny CIT 25% (np. handel, produkcja, obrót nieruchomościami kupowanymi w celu odsprzedaży)
• Ukryte zyski — świadczenia „tylnymi drzwiami” (pożyczki dla beneficjentów na preferencyjnych warunkach, użyczenie majątku) są opodatkowane 15% CIT
• Podatek od przychodów z budynków — dotyczy także fundacji z portfelem nieruchomości
• VAT i PCC przy wnoszeniu nieruchomości — skutki zależą od statusu fundatora i historii nieruchomości
• GAAR i MDR — sztuczne konstrukcje (np. wniesienie tuż przed sprzedażą firmy wyłącznie dla podatku) mogą zostać zakwestionowane, a niektóre schematy podlegają raportowaniu

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej w indywidualnej sprawie. Stan prawny: lipiec 2026 r. (uwzględnia prezydenckie weto wobec nowelizacji CIT z końca 2025 r.).